Go to the top

Help, het wordt winter.

De Enkhuizer almanak denkt dat we vanaf Sinterklaas vorst mogen verwachten. En daar moeten we nu al mee bezig zijn. Want in de zomer is water de vriend van de woonbootbewoners en we verheugen ons nu al op een strenge winter, waarin we vanaf de eigen steiger op de schaatsen stappen en gezellig een koek-en-zopie opzetten. Maar die ommekeer gaat niet vanzelf. Dit is niet de plek voor een technische verhandeling, wel zijn er wat puntjes die we ieder jaar weer willen nalopen.

Begaanbare steigers

In oktober/november moet je als bootbewoner je woonomgeving winterklaar zien te krijgen. Je wilt immers bestand zijn tegen herfststormen en daarmee samenhangend ongemak: natte bladeren, los slingerende spullen, overvolle dakgoten. Algen en mos zijn een steeds terugkerende plaag. In enkele gevallen is het bespannen met kippengaas noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de gladheid je niet de baas wordt. Een goede behandeling met azijn of allesreiniger met citroen wil ook nog wel eens helpen om de loopplanken en de steiger stroef te houden.

Vorstbestendig overwinteren

Het omliggende water kan in de winter snel de vijand worden, vooral als je aan een drukbevaren route ligt. Of wanneer het waterpeil sterk verandert. De verschillende kabels, leidingen, meerlijnen en afhouders moeten daar tegen bestand zijn. Het najaar is een goed moment om alles na te lopen en te checken of de isolatie nog werkt en de warmtelinten functioneren. Een gebroken of bevroren waterleiding kan desastreuze gevolgen hebben.

Gaat het eenmaal vriezen, dan kunnen de meeste schepen daar goed tegen, want ze worden door de vorm omhoog gedrukt. Voor de verzekering wordt de huiddikte ook regelmatig gekeurd, dus de dikte moet voldoende bestand zijn tegen ijs. Betonnen casco’s zijn in de regel ook vorstbestendig, zeker op stilstaand water. Zo nodig kun je een eenvoudig leidingensysteem met gaatjes (met een pomp die relatief warm water door de leiding laat lopen) om de bak leggen om het schip ijsvrij te houden.

Bij korte nachtvorst kan een forse bijl ook uitkomst bieden.

De bijboot en de (buitenboord)motor heb je zo mogelijk naar de stalling gebracht en deze zijn vast al winterklaar.

Doorgewinterd?

Nachten met vorst zijn soms spannend. Doorgewinterde bewoners kennen de ervaring van scheurend ijs, waarbij de bak in een klankkast verandert en het flink kan knallen. In het begin is het angstig en weinigen slapen er doorheen. Ook de ervaring dat er mensen langs komen schaatsen – en opeens bij je binnen kunnen kijken – vergt wel wat gewenning. Gaat het dooien, wees dan beducht op ijsschotsen, vooral ook ‘tussen wal en schip’. Bij stroom en/of harde wind kan het ijs gaan kruien.

Roest en corrosie

Nu komt bij vorst het gevaar slechts zelden van buiten. Het water van binnenuit (hemelwater of lekkage) vormt eigenlijk het grootste gevaar bij vorst. De kracht van uitzettend ijs is aanzienlijk en het effect kan soms behoorlijke schade aanbrengen.

Ook een milde vorst kan bij sterke (oosten)wind al tot bevriezing van leidingen en kraantjes leiden. Het is geen feest als een en ander kapotvriest. Roest van stilstaand lekwater kan laspunten aantasten. Zorg dan ook dat je regelmatig het casco of de biels van binnenuit controleert. Hou de rioleringspomp goed in de gaten en vergeet ook niet de aan- en afvoer van wasmachine, -droger of vaatwasser met enige regelmaat te checken. Tenslotte hebben oudere arken op vaak vreemde – en bijna vergeten – plekken standpijpen. Loop eens na of ze allemaal zijn dichtgemaakt. Als dat niet het geval is: ze mogen niet onder water komen te staan. Bij sneeuwval kunnen de meeste woonarken wat dieper komen te liggen en dan kunnen de standpijpen weleens onvoldoende hoog zijn en overlopen….

 

Deze blog verscheen in oktober 2015 voor het eerst op AWN.nl